تبلیغات
در كوچه باغ شعر پارسی - زندگینامه سعدی
در كوچه باغ شعر پارسی
دستم نه، اما دلم به هنگام نوشتن ِ نام ِ تو می لرزد
گروه طراحی قالب من
درباره وبلاگ


مرا با خود آشنا کن
ای هم گریه‌یِ دور
تا گل تنهایی‌ات را
ببویم و از غصه لبریز شوم

مرا با خود آشنا کن،
تا تلاوت كنم
دلتنگیهای مه گرفته ات را
در سكوتی كه هم كلام می شود
با دریا و آه و ابر

مرا با خود آشنا کن،
تا بدانم پیشه ات چیست
که این گونه ماهرانه قاب گرفته ای
تنهایی هایت را در غم صدایت

مرا با خود آشنا کن
تا هم گریه شوم با تو
در شبی بارانی
كه هر قطره قطره اش
رویای سلامی است از تو
بر بغض های تعبیر شده ام
مرا با خود آشنا كن



تاریخ تاسیس : 1390.10.24

نویسندگان
نظرسنجی
به اشعار کدام یک از شاعران ذیل علاقه مند هستید؟











زندگینامه سعدی شیرازی

ز خاک سعدی شیراز بوی عشق آید

هزار سال پس از مرگ او گرش بویی


زندگی و زمانه سعدی :

شیخ مصلح الدین مشرف بن عبدالله مشهور به سعدی شیرازی در حدود سالهای 571 تا 606 هجری قمری به دنیا آمد و در حدود سالهای 690 تا 695 درگذشته است.درباره نام و نشان پدر شاعر و همچنین تاریخ تولد سعدی اختلاف نظر بسیار است.

سعدی در شیراز پا به هستی نهاد و هنوز کودکی بیش نبود که پدرش درگذشت. پس از تحصیل مقدمات علوم از شیراز به بغداد رفت و در مدرسه نظامیه به تکمیل دانش خود پرداخت.

وی در نظامیه بغداد که مهمترین مرکز علم و دانش آن زمان به حساب می آمد در درس استادان معروفی چون امام محمد غزالی و شهاب الدین سهروردی شرکت کرد. سعدی پس از این دوره به حجاز ، شام و سوریه رفت و در آخر راهی سفر حج شد. او در شهرهای شام (سوریه امروزی) به سخنرانی هم می پرداخت ولی در همین حال بر اثر این سفرها به تجربه و دانش خود نیز می افزود.

سعدی در روزگار سلطنت اتابک ابوبکر بن سعد به شیراز پا گذاشت و در همین ایام دو اثر جاودان بوستان و گلستان را آفرید و به نام اتابک و پسرش سعد بن ابوبکر کرد. برخی معتقدند که او لقب سعدی را نیز از همین نام سعد بن ابوبکر گرفته است.

در پی از بین رفتن حکومت سلغریان، سعدی بار دیگر از شیراز خارج شد و به بغداد و حجاز رفت. در بازگشت به شیراز ، با آنکه مورد احترام و تکریم بزرگان فارس بود بنابر مشهور به خلوت پناه برد و مشغول ریاضت شد.

سعدی شاعر جهاندیده، جهانگرد و سالک سرزمین های دور و غریب بود. او خود را با تاجران ادویه و کالا و زائران اماکن مقدس همراه می کرد.از پادشاهان حکایت ها شنیده و روزگار را با آنان به مدارا می گذراند. سفاکی و سخاوتشان را نیک می شناخت و گاه عطایشان را به لقایشان می بخشید. با عاشقان و پهلوانان و مدعیان و شیوخ و صوفیان و رندان به جبر و اختیار همنشین می شد و خامی روزگار جوانی را به تجربه سفرهای مکرر به پختگی دوران پیری پیوند می زد .

سفرهای سعدی تنها جستجوی تنوع، طلب دانش و آگاهی از رسوم و فرهنگ های مختلف نبود بلکه هر سفر تجره ای معنوی نیز به شمار می آمد. ره آورد این سفرها برای شاعر، علاوه بر تجارب معنوی و دنیوی، انبوهی از روایت، قصه ها و مشاهدات بود که ریشه در واقعیت زندگی داشت چنان که هر حکایت گلستان پنجره ای رو به زندگی می گشاید و گویی هر عبارتش از پس هزاران تجربه و آزمایش به شیوه ای یقینی بیان می شود.گویی هر حکایت پیش از آن وابسته به دنیای تخیل و نظر باشد حاصل دنیای تجارب علمی است.

شاید یکی از مهم ترین عوامل دلنشینی پندها و اندرزهای سعدی در میان عوام و خواص، وجه عینی بودن آنهاست.اگر چه لحن کلام و نحوه بیان هنرمندانه آنها نیز سهمی عمده در ماندگاری این نوع از آثارش دارد. از سویی بنابر روایت خود سعدی، خلق آثار جاودانی همچون گلستان و بوستان در چند ماه، بیانگر این نکته است که این شاعر بزرگ از چه گنجینه دانایی، توانایی، تجارب اجتماعی و عرفانی و ادبی برخوردار بوده است.


سعدی و عشق ورزی:

عشق، دوستی، مدارا و مروت واژه هایی هستند که بیشترین بسامد تکرار را در آثار بجای مانده از بزرگان ادب فارسی دارند.

عشق ورزی یا همان دیگر خواهی در جای جای شعر شاعران پارسی گوی می درخشد اما در این میان یک نکته قابل تامل نیز آدمی را به تفکر می خواند که آیا این دیگر خواهی، ذاتی این فرهنگ و سرزمین است یا به عنوان یک آرزو و ایده آل برای هنرمند آن روزگاران و این روزگار مطرح بوده است. به دیگر سخن، خشونتی که امروز مردم را ترش روی و درشت خوی و پرخاش جوی کرده و لبخند را از لب های شهر و روستا ربوده با دیگر خواهی و شاد خواری شاعران و عارفان چه نسبتی دارد. این نامهربانی ذاتی مردم است یا دشواری ها و دل نگرانی ها آنان را به خودخواهی و خشونت کشانده و انسان را در نظرشان بر بی ارجی نشانده است.

در میان بزرگان ادب فارسی، سعدی بیش از همه به عشق و دوستی پرداخته و از آن چنان سخن گفته که گویی در اکنون زندگی می کند و به پیرامون چنان نگریسته که گویی حکایت حال است.

سعدی عاشق است و دوست خواهی و مراعات انسان در نگاه او موج می زند. او نه تنها از جذبه های عاشقانه که پایی در سرزمین و دستی در آسمان دارند سخن می گوید بلکه مهربانی و مدارا را در همه لحظه ها با او و در کلام اوست. عشق ورزی و دیگر خواهی سعدی فقط اختصاص به آثار عاشقانه اوندارد. او به صلح و مدارا می اندیشد و در غزلیات، بوستان و گلستان و دیگر آثارش به عنوان مهمترین موضوعات بر آنها تاکید می کند .

به مردی که ملک سراسر زمین

نیرزد که خونی چکد بر زمین


توصیه های اخلاقی برای رعایت انسان و پاسداشت مردم، پیوند عمیقی میان آثار او و جامعه برقرار کرده است. سعدی یکی از اجتماعی ترین شاعران فارسی است و بیشترین تلاش او ایجاد رابطه اخلاقی میان جامعه و طبقه حاکم است. در توصیه ها و پندهی او نیز رعایت مردم و کاهش دشمنی و رفتار به عدل مهمترین جایگاه را دارند .

مکن تا توانی دل خلق ریش

و گر می کُنی ، می کَنی بیخِ خویش

او بر این عقیده است که سلطان باید ریشه در اجتماع داشته باشد یا به تعبیر امروزی برآمده از رای مردم باشد، در اینصورت است که می تواند جامعه ای عدالت خواه بسازد و بدین سان آرامش و اخلاق در جان اجتماع نفوذ می کند.

رعیت چو بیخ اند و سلطان درخت

درخت ای پسر باشد از بیخ سخت

سعدی عاشق، که در هوای عشق تنفس می کند اجتماع را هم عادلانه می خواهد و هم اخلاقی و این رویکرد اخلاقی بر جامعه و سیاست، باعث پیدایش عشق اخلاقی در اشعار عاشقانه او نیز بوده است. نگاه انسانی حتی به دشمن نیز ریشه در همان عشق اخلاقی او دارد.

اگر بمرد عدو جای شادمانی نیست

که زندگانی ما نیز جاودانی نیست


جنگ پرهیزی تا سر حد امکان و تاکید بر حیات آدمی نیز از ویژگیهای فکری سعدی است .

هر چه خواهی کن که ما را با تو روی جنگ نیست

پنجه با زورآوران انداختن فرهنگ نیست

 

آثار سعدی:

از سعدی آثار گوناگونی به نظم و نثر موجود است که عبارتند از :

بوستان یا سعدی نامه : که در واقع اولین اثر اوست و در سال 655 تمام شده است.گویا سعدی آن را در ایام سفر خود سروده و همچون ارمغانی در سال ورود خود به وطن بر دوستانش عرضه کرده است.موضوع این کتاب که از عالی ترین آثار قلم توانای سعدی و یکی از شاهکارهای شعر فارسی است« اخلاق و تربیت و سیاست و اجتماعیات است. این کتاب 10 بخش دارد به نام های : عدل، احسان، عشق، تواضع، رضا، ذکر، شکر، توبه، مناجات و ختم کتاب. سعدی این کتاب را که حدود 4 هزار بیت دارد به نام اتابک ابوبکر بن سعد زنگی کرده است.

گلستان: شاهکار نویسندگی و بلاغت فارسی است که سعدی آن را در سال 656 تالیف کرده است.

قصاید عربی: که حدود 700 بیت می شود و شامل موضوعات غنایی و مدح و اندرزو مرثیه است.

قصاید فارسی: در ستایش پروردگار و مدح و اندرز و نصیحت بزرگان و پادشاهان معاصر سعدی است.

مراثی: شامل چند قصیده بلند در رثای مستعصم بالله (آخرین خلیفه عباسی که به فرمان هلاکو کشته شد) و نیز مرثیه هایی برای چند تن از اتابکان فارس و وزرای آن زمان است.

ملمعات و مثلثات و ترجیعات: که شامل اشعاری در قالب های خاص مانند ترجیع بند و ... است.

غزلیات: که خود شامل 4 بخش است : طیبات، بدایع، خواتیم و غزلیات قدیم.

مجالس پنجگانه: این کتاب به نثر است و در بر دارنده خطابه ها و سخنرانی های سعدی است. هر چند موضوع آن ارشاد و نصیحت است اما از لحاظ جوهر نویسندگی به پای گلستان نمی رسد.

نصیحه الملوک: در پند و اخلاق و چندین رساله دیگر به نثر در موضوعات گوناگون.

صاحبیه: که مجموعه چند قطعه فارسی و عربی است و بیشتر آنها در ستایش شمس الدین صاحب دیوان جوینی وزیر دانشمند دوست عصر اتابکان است و به همین دلیل آن را صاحبیه نامیده است.

خبیثات: مجموعه ای است از اشعار هزل آمیز، که هر چند اغلب آنها خوشایند نیست ولی چند غزل و رباعی دارد که نمونه ای از لطیفه های  آن دوران هستند و از این جهت قابل برسی اند.

 مجموعه این آثار کلیات سعدی نامیده می شود که تحت همین عنوان بارها و بارها چاپ شده است.


منبع:  
سعدی عاشق ، منتخب غزلیات عاشقانه سعدی به کوشش سید محمد جواد هاشمی بر اساس نسخه محمد علی فروغی


برای مطالعه اشعار سعدی شیرازی به این قسمت مراجعه فرمایید





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی
به كوچه باغ شعر پارسی خوش آمدید
نام و نام خانوادگی      
آدرس ایمیل      
کلیه حقوق این وبلاگ برای در كوچه باغ شعر پارسی محفوظ است